Kennispaper: Haal eenvoudig het beste uit de Duurzame Bouw

U wilt als gemeente, provincie of waterschap concreet aan de slag met duurzaamheid in GWW-projecten. Maar hoe pakt u dat aan? Deze kennispaper helpt om de duurzaamheidsambities van uw eigen organisatie en van stakeholders te bundelen. Door regelmatig de duurzaamheidsambities te betrekken bij de projectuitwerking houdt u focus en mist u geen kansen om projecten zo duurzaam mogelijk uit te voeren. Ook de traditionele projectdoelen als tijd, budget en kwaliteit worden daarbij niet uit het oog verloren.

De publicatie is opgesteld door Niels van Amstel en Jeroen Winkelmolen van Megaborn in samenwerking met SBRCURnet en is hier gratis te downloaden.

Theo Megens (directeur Megaborn): Dubbele petten ingenieursbureau is keuze

Bericht uit de Cobouw (10 oktober 2017, link)

De aanstaande rechtszaak rond de gunning van de Blankenburgtunnel, waar alles draait om de dubbele petten van ingenieursbureau Witteveen + Bos, had voorkomen kunnen worden. Dat is de overtuiging van Theo Megens van Megaborn. Conflicterende belangen of voorkennis is nooit een probleem voor dit ingenieursbureau. “De titel raadgevend ingenieur is alleen waar te maken als geld geen doorslaggevende rol speelt. Daarom werken we bij overheidsprojecten bewust niet voor marktpartijen.”

De tactiek om van twee walletjes te snoepen heeft directeur-eigenaar Theo Megens van meet af aan tegengestaan. Ruim 20 jaar geleden maakte hij samen met zijn compagnon de keus om alleen publieke opdrachtgevers te adviseren. De titel ‘raadgevend ingenieur’ wordt met verve gevoerd bij het bedrijf met een jaarlijkse omzet van ruim 4 miljoen euro.

50 procent minder omzet

Megaborn is een van de weinige adviesbureau’s die kiest voor de beperkte doelgroep van publieke opdrachtgevers. Daardoor loopt het bedrijf waarschijnlijk zo’n 50 procent van de opdrachten mis, want ze worden namelijk wel vaak gevraagd door marktpartijen. Dan wordt consequent nee gezegd. “Ook in moeilijke tijden hebben we voet bij stuk gehouden”, aldus Megens.

Hij weigert echter een oordeel te vellen over ingenieursbureau’s die een andere afweging maken en wel zowel de overheids-kant als de marktkant adviseren en kiest zijn formuleringen voorzichtig. Natuurlijk heeft hij gehoord van de rechtszaak over de Blankenburgtunnel en de dubbelrol die Witteveen + Bos daar speelt.

Witteveen + Bos adviseerde in de voorfase eerst Rijkswaterstaat en werd vanaf de dialoogfase ingehuurd door het winnende consortium met Ballast Nedam

Witteveen + Bos adviseerde in de voorfase eerst Rijkswaterstaat en werd vanaf de dialoogfase ingehuurd door het winnende consortium met Ballast Nedam. Het verliezende consortium van BAM, VolkerWessels, Boskalis en TBI zal bij de rechtszaak woensdag aanvoeren dat daardoor sprake is van voorkennis en concurrentievervalsing.

Een probleem dat bij Megaborn nooit aan de orde kan zijn, zonder dat hij wil ingaan op de problematiek die bij de rechtszaak speelt. Megens verwacht wel dat met de problematiek rond de Blankenburgtunnel de discussie over de rol van adviesbureau’s weer zal oplaaien. Wat hem betreft hoort daar ook de vraag bij over het onderscheidend vermogen van NLIngenieurs ten opzichte van Bouwend Nederland. “NLIngenieurs moet ervoor waken geen partij te trekken voor grote bouwers. Ingenieurs horen echt een andere rol te spelen.”

Bezwaar tegen dubbele petten

Zijn bezwaren tegen potentieel dubbele petten zijn nog fundamenteler van aard. Megens ziet met de verschuivingen in de markt dat opdrachtgevers steeds meer overlaten aan de markt en betwijfelt of daarmee het publiek belang wel genoeg aandacht krijgt. Wat hem betreft is dat aan de orde bij alle d&c-contracten waarbij de markt het voortouw krijgt bij het maken van het ontwerp. Een raadgevend ingenieur dient zonder twijfel het publieke belang te borgen.

“Marktpartijen maken andere afwegingen dan publieke partijen. Als geld de prioriteit krijgt worden andere keuzes gemaakt, terwijl veiligheid en het belang van de belastingbetaler bovenaan horen te staan. Opdrachtgevers onderschatten de rol die de prijs van beton en staal speelt bij de afwegingen om de ruimte in te richten als je die verantwoording bij de markt legt. Komt er wel of niet een fietstunnel bij een school. De uitkomst van zo’n vraag mag nooit ter discussie staan.”

‘Auto’s staan 23 van de 24 uur stil en staan vaak vreselijk in de weg. Moeten we nog wel auto’s in steden willen?’

Megens verwacht dat het nieuwe kabinet voor grote keuzes komt te staan als het gaat om klimaat en mobiliteit. Wat hem betreft moeten de beschikbare infra-miljarden vooral worden gespendeerd aan slimme ict-toepassingen en vooral niet meer aan extra asfalt of beton.

De groei van het aantal auto’s van 4 tot 8 miljoen leidt tot grote vraagstukken over de ruimtelijke inrichting. “Die voertuigen staan 23 van de 24 uur stil en staan vaak vreselijk in de weg. Moeten we nog wel auto’s in steden willen? Moeten er nog wel parkeergarages in de binnensteden komen? Het nieuwe motto moet zijn ‘minder, minder en delen, delen’. We moeten ons bezighouden met dat soort vraagstukken. Lijkt me een stuk nuttiger.”

Megaborn draagt bij aan realisatie lichtste wijk van Nederland

Op 27 september is gestart met de aanleg van schuimglas in Hazerswoude-Dorp. De gemeente Alphen aan den Rijn is de eerste gemeente in Nederland die schuimglas als licht ophoogmateriaal gaat gebruiken. Dit trok de aandacht van diverse landelijke media, zoals de NOS en radio 1.

In het gebied van het reconstructieproject omgeving Ridder van Montfoortlaan in Hazerswoude-Dorp is de bodem zeer slap. Wanneer zand als ophoogmateriaal wordt gebruikt, blijft de bodem snel inklinken. Daarom wil de gemeente ophogen met het lichtste materiaal wat op dit moment verkrijgbaar is, namelijk schuimglas.

Het basisproduct van schuimglas is glasmeel, dat ontstaat bij de recycling van glas. Naast dat schuimglas geschikt blijkt als ophoogmateriaal in de wegenbouw, is het ook duurzaam en milieuvriendelijk.

Megaborn heeft voor dit project de onderzoeken uitgevoerd, de ontwerpen gemaakt (SO, VO, DO), het bestek opgesteld en de aanbestedingsprocedure mee begeleid. Met het gebruik van schuimglas laat Megaborn opnieuw zien actief in te zetten op de toepassing van duurzame innovaties in projecten.

Verkeersmodel Kruising Leerdam

Inleiding

De gemeente Leerdam is bezig met de bouw van een nieuwe wijk in Leerdam-west. Deze wijk zal in 2030 circa 1000 woningen omvatten. Deze woningen zorgen voor een toename van verkeer dat wordt onder andere ontsloten via de rotonde van de Parallelweg met de Recht van Ter Leede is een spoorwegovergang. Deze spoorwegovergang is zo dichtbij de kruising dat wachtrijen tot over de spoorwegovergang staan. Bij het sluiten van de slagbomen, komt het soms voor dat een auto nog op de spoorwegovergang staat. Deze kruising moet dus zodanig gereconstrueerd worden dat hij in 2030 nog steeds voldoet aan de doorstromings- en veiligheidseisen.

De rol van Megaborn is het zoeken naar een kruispuntoplossing die voldoende capaciteit heeft en die zorgt voor een veilige spoorwegovergang.

Opdrachtgever

Gemeente Leerdam

Werkwijze

Megaborn voert een studie uit waarin de verkeersafwikkeling in de verschillende varianten wordt getoetst. Door met VISSIM de varianten te simuleren kan Megaborn een videofilm maken om een duidelijk beeld van de verkeersafwikkeling bij de spoorwegovergang te creëren. Om een goed beeld te krijgen van de huidige en toekomstige situatie wordt een aantal onderzoeken gedaan. Zo wordt onderzocht hoe de verkeerstromen er in de huidige situatie uit zien. Op basis hiervan kan berekend worden hoe de situatie in 2030 er theoretisch uit gaat zien. Met deze gegevens is een aantal oplossingsrichtingen bedacht. Deze capaciteit wordt berekend met rekenprogramma’s zoals COCON.

Deze voor- en nadelen oplossingsrichtingen worden besproken met de gemeente Leerdam en ProRail. De gemeente Leerdam en ProRail zullen dan 3 kansrijke oplossingen kiezen die Megaborn verder gaat uitwerken tot schetsontwerpen. Met VISSIM worden de oplossingen gesimuleerd, zodat een goed beeld van de wachtrijvorming ontstaat, met name bij spoorwegovergang. Deze ontwerpen zullen worden beoordeeld op capaciteit van de verkeersverwerking, ruimtelijke inpasbaarheid, verkeersveiligheid en de kosten van de varianten.

Resultaat

Rapport met variantenstudie voor een verkeersveilige verkeersoplossing met voldoende capaciteit om het extra verkeer van een nieuwe woonwijk in Leerdam te kunnen verwerken.

Interessante projectkenmerken

  • Visuele simulaties door middel van VISSIM
  • Bijzondere aandacht voor spoorveiligheid

Megaborn weer aanwezig op Dag van de Openbare Ruimte

Op 27 en 28 september staat Megaborn weer op de beurs ‘Dag van de Openbare Ruimte, in de jaarbeurs in Utrecht. We zijn met onze nieuwe beursstand te vinden op standplaats 4.2.43 in hal 4, vlakbij terras 3.  Schroom niet om even langs te lopen en bij te praten met onze aanwezige collega’s!

Verkeersonderzoek Lammenschansplein

Inleiding

Door de realisatie van de Rijnlandroute veranderen de verkeerstromen op de N206. De doorgaande verbinding op de N206 zal komen te vervallen. In de toekomstige situatie heeft de N206 een ontsluitende functie voor Leiden en Voorschoten. Om deze ontsluiting beter te laten functioneren en om de doorvaarthoogte onder de  bruggen in de zijtakken van het kruispunt te vergroten is het nodig dat het Lammenschansplein een nieuw ontwerp krijgt. Verder dient er rekening te worden gehouden met een aantal uitgangspunten: HOV-baan op de aanliggende brug en goede, berijdbare fietsroutes.

Megaborn heeft een variantenstudie verricht. Uit deze notitie zijn drie kansrijke modellen naar voren gekomen: het basismodel van de Provincie Zuid-Holland, het T-model en het X-model.

Megaborn heeft een schetsontwerp gemaakt voor de gemeente Leiden van het X-model. Naast dat het ontwerp passend is in de omgeving moet het ook verkeerskundig kloppen. Vervolgens heeft Megaborn dit uitgewerkt tot een driedimensionaal ontwerp tot op voorlopig ontwerpniveau met bijbehorende kostenraming.

Opdrachtgever

Gemeente Leiden

Werkwijze

Op basis van het schetsontwerp zijn de ontruimingstijden bepaald . Vervolgens is een groenfasecombinatie- en volgorde bepaaldwaarmee een analyse gemaakt is van de avond en ochtendspits in 2030. Dit is getoetst op verschillende varianten om een optimaal ontwerp te krijgen. Uit de berekeningen volgen onder andere de cyclustijd en de benodigde opstelcapaciteit per richting. Aan de hand van deze parameters is op te maken of de vormgeving voldoende goed functioneert en waar er nog wijzigingen in een ontwerp noodzakelijk zijn. Met Civil3D zijn vervolgens driedimensionaal ontworpen om wegalignementen te laten zien, en de vorm taluds en kerende wanden te kunnen bepalen.

Resultaat

Uiteindelijk heeft Megaborntwee VO’s opgesteld die aan de eisen van de gemeente voldoen. Beide ontwerpen kunnen de verkeersintensiteiten goed afwikkelen. Aan de hand van de gegevens uit het onderzoek is het schetsontwerp aangepast.

Interessante projectkenmerken

  • Belangrijkste entree van de stad Leiden;
  • Verschillende verkeersstromen zoals openbaarvervoer, voetgangers en fietsers;
  • Fietstunnels met flauwe hellingen op de hoofdfietsroute;
  • Verhogen van een vaste en een basculebrug aansluitend aan het plein.

Voorbereiding en bestek/contract HOV Nuenen

De 2e Hoogwaardig Openbaarvervoerlijn (HOV2) vormt de ruggengraat van het openbaar vervoer in de regio van Eindhoven. De Europalaan in Nuenen maakt onderdeel uit van HOV2. De reconstructie van de Europalaan is een groot en complex project met maximale aandacht voor voorkomen sluipverkeer, overlastbeperking en veiligheid voor weggebruikers. De gemeente Nuenen heeft Megaborn ingeschakeld om in een korte tijd een DO voor de reconstructie van de Europalaan te optimaliseren en om te zetten naar een contract en dat vervolgens Europees aan te besteden. Megaborn heeft op basis van de Aanpak Duurzaam GWW, haar contractafwegingsmodel en de Innovatiewijzer hiervoor een ‘hybride’ E&C-contract op basis van UAV-GC opgezet.

In verband met de aanwezige kennis en kunde bij Megaborn heeft de gemeente Nuenen gevraagd om ook het SCB-contractmanagement te doen.

Opdrachtgever

Gemeente Nuenen

Werkwijze          

De werkzaamheden worden in de volgende 4 fasen verricht:

  • Inventarisatiefase;
  • Besteks- en contractfase;
  • Aanbestedingsfase;
  • Realisatiefase.

Op gebied van contractmanagement zijn de werkzaamheden verricht:

  • Opzetten projectorganisatie;
  • Managen van ontwerpprocessen;
  • Managen van uitvoeringsprocessen;
  • Managen van oplevering.

Resultaat

De aanpak van Megaborn heeft gezorgd voor maximale kansenbenutting op het gebied van Circulaire Economie en Maatschappelijk Verantwoord Inkopen voor het beschikbare budget van circa 10 miljoen Euro. Verder leverde het maximale risicobeheersing dat op tijd en binnen budget de maximale duurzame kwaliteit werd geleverd. Op de weg is qua constructie en geluidsreductie gemiddeld 4,3 dBa voor 20 jaar gegarandeerd, dus geen kosten voor ‘groot onderhoud’ en minimale hinder voor de bewoners en maximale beschikbaarheid voor de weggebruikers.

UAV-gc en SCB Trajectaanpak N228 Montfoort

Inleiding

De provincie Utrecht was voornemens om onderhoud uit te voeren op de N228 binnen de bebouwde kom van Montfoort. Mede omdat de werkzaamheden een enorme impact op de omgeving hebben (met potentiële risico’s tot gevolg), en om de expertise van de markt te benutten heeft de provincie er voor gekozen om de opdracht te verstrekken in de vorm van een Design and Construct (D&C) op basis van UAV-gc. Typerend voor dit contract is dat niet alleen de realisatie, maar ook het ontwerp en de communicatie met de omgeving nadrukkelijk bij de opdrachtnemer wordt gelegd. Megaborn heeft voor de provincie het UAV-gc contract opgesteld, mede op basis van de procesaanpak Duurzaam GWW. Tijdens de uitvoeringsfase heeft Megaborn de Systeemgerichte Contractbeheersing (SCB) verzorgd.

Opdrachtgever

Provincie Utrecht

Werkwijze

De opdracht is uitgevoerd in 4 verschillende fases. Megaborn heeft in deze 4 fases o.a. de volgende werkzaamheden verricht:

Fase 1: Voorbereidingsfase contract

  • Verrichten en rapporteren van onderzoeken;
  • Uitvoeren risico-inventarisatie, -allocatie en opstellen risicodossier;
  • Opstellen inkoop- en aanbestedingsstrategie;
  • Opstellen van de volgende aanbestedingsdocumenten: Programma van eisen, Model Basisovereenkomst, vraagspecificatie eisen en proces (opgesteld m.b.v Relatics), Annexen, bijlagen, vergunningenscan, contractbeheersingsplan, kostenraming, en veiligheids- en gezondheidsplan.

Fase 2: Aanbestedingsfase contract

  • Verzorgen en begeleiden van de aanbesteding, o.a. door het beantwoorden van de nota’s van inlichtingen, beoordelingen van de inschrijvingen en opstellen van het gunningsadvies.

Fase 3: Nazorg- en overdrachtsfase contract

  • Verzorgen van een correcte overdracht van de contractdocumenten naar de aannemer.

Fase 4: Uitvoeringsfase contract

  • Uitvoeren Systeemgerichte Contractbeheersing door het leveren van de contractmanager en lead auditor. De rol van toetser is ingevuld door de provincie.

Resultaat

Het resultaat van het project is een gerealiseerd onderhoud aan het traject N228 te Montfoort, binnen de gestelde kaders van tijd, geld, kwaliteit en naar volledige tevredenheid van de stakeholders en de beheerders van de openbare ruimte.

Megaborn ontvangt ISO 9001:2015 certificaat

Megaborn heeft succesvol de transitie van ISO 9001:2008 naar ISO 9001:2015 gemaakt en heeft daarvoor de nieuwe certificering ontvangen. Met het ISO 9001:2015-certificaat laat Megaborn zien dat het beschikt over een modern (kwaliteits)managementsysteem op basis waarvan de organisatie zich verder kan ontwikkelen. Hiermee bewijst Megaborn dat kwaliteit en ontwikkeling voorop staan. Megaborn is een van de eerste ingenieursbureaus die beschikt over het nieuwe certificaat.

ISO9001:2015

Net zoals alle andere nieuwe ISO-normen voor managementsystemen is de ISO 9001 nu afgestemd op de zogenaamde ‘high level structure’ (HLS). Dit laatste houdt in dat alle nieuwe ISO-normen voor managementsystemen moeten aansluiten bij een set algemene eisen die voor dergelijke systemen gelden. Een andere belangrijke wijziging is de focus op risicogericht denken als basis voor het managementsysteem. Het daagt organisaties uit om hun risico’s te analyseren met het oog op de implementatie van een passend kwaliteitsmanagementsysteem.